گفته‌اند و نويسندگانى كه از آن ياد كرده‌اند گرچه در مضمون اصلى داستان متّفق‌اند ولى در بعضى جزئيات با هم اختلاف دارند . امّا داستان به گونه‌اى پرداخته شده كه با واقعيات مستند چندان سازگارى ندارد و مىتواند محل ترديد و نقد و نظر باشد . آورده‌اند كه هارون به سبب علاقه بسيار به جعفر و هم خواهر خويش عباسه مىخواست از همنشينى هر دو برخوردار گردد . پس آن دو را به رغم مقاومت و انكار جعفر به ازدواج يكديگر درآورد بدان شرط كه به هم نزديك نگردند . مدتى بدين شيوه هر دو در مجلس هارون حضور مىيافتند . امّا عباسه كه خود خواهان جعفر بود و كوششهايش براى آنكه او را پنهان از هارون ببيند راه به جايى نبرده و با مخالفت جعفر روبرو شده بود ، سرانجام نيرنگى - كه روايات دربارهء شكل و اجراى آن متّفق نيستند - ساخت و با جعفر جمع آمد و از او فرزند يا فرزندانى يافت . چون هر دو از خشم هارون بيمناك بودند ، خادمى را به تربيت آن كودك گماشتند و او را به مكه فرستادند « 1 » . ( اتليدى همين داستان را تكرار كرده ولى در روايت او نام خواهر ( هارون ، ميمونه است « 2 » ) . چون ميان يحيى و جعفر برمكى با زبيده همسر هارون دشمنى بالا گرفت ، زبيده هارون را از ماجرا آگاه كرد . در همين ايام بود كه احمد بن محمد بن و اصل از زبان هارون شنيده بود كه مىگفت خدايا جعفر برمكى را توفيق ده تا مرا بكشد يا مرا بر او قادر گردان تا سر از تنش جدا گردانم « 3 » . به روايت ديگر ، يكى از كنيزكان عباسه كه از او آزرده شده بود ، خبر اين واقعه به هارون رسانيد و هارون چون به حج رفت به تفحص پرداخت و كودك را يافت ، خواست او را از ميان بردارد « 4 » . اتليدى كه رواياتش همه صبغهء داستانى دارد و زمانها و مكانها را غالبا با هم خلط كرده ، آورده كه به تحريك زبيده ، يكى از غلامان حرم را به زجر و تهديد واداشتند تا رابطهء جعفر و خواهر هارون را آشكار سازد . به روايت او اين رابطه هفت سال دوام داشت و سه فرزند در وجود آمد كه يكى درگذشته و دو ديگر در مدينه مىزيستند « 5 » . به

--> ( 1 ) . مسعودى ، مروج ، 3 / 375 - 378 ؛ اخبار برمكيان - برنى ، 20 ب ، 22 ب . ( 2 ) . اتليدى ، ص 87 . ( 3 ) . اخبار برمكيان برنى ، 72 الف . ( 4 ) . طبرى 8 / 294 ؛ مسعودى ، همان جا ؛ ابن خلكان ، 1 / 334 . ( 5 ) . اعلام الناس ، 89 - 91 ؛ قس : ابن خلكان ، همانجا كه از يك فرزند ، و رازى ص 44 كه از دو فرزند ياد كرده است .